Ramen wassen op hoogte: hoogwerker, gondel, touwtechniek of drone?

Glas dat een glazenwasser met een telescopische steel niet meer haalt, vraagt een andere aanpak. Er zijn vier gangbare methodes: een hoogwerker, een gondel aan een vaste installatie op het dak, touwtechniek en een drone. Dit moet je weten voor je kiest.

Welke regels gelden voor ramen wassen op hoogte in België?

Werk op hoogte valt onder boek IV, titel 5 van de Codex over het welzijn op het werk. Die regels geven voorrang aan collectieve bescherming boven persoonlijke bescherming en laten werk op hoogte alleen toe als het weer de werknemers niet in gevaar brengt.

Volgens de FOD Werkgelegenheid maakt de werkgever een risicoanalyse, kiest het meest geschikte arbeidsmiddel en voorziet waar nodig beveiliging tegen vallen (FOD Werkgelegenheid). Die regels gelden voor de drie methodes waarbij een glazenwasser op hoogte staat.

Wat vraagt ramen wassen met een hoogwerker van je gebouw?

Een hoogwerker vraagt draagkrachtige grond en ruimte aan de voet van de gevel. De glazenwasser staat in een werkbak die de machine tot bij het glas brengt.

Volgens IPAF, de internationale federatie voor hoogwerkers, oefent een autoband ongeveer 2,4 bar uit, terwijl een steunpoot zonder drukverdeelplaat al meer dan 13,8 bar kan geven. IPAF vraagt daarom een beoordeling van de grond voor elke opstelling en waarschuwt voor kelders, rioleringen, putten en leidingen onder de verharding (IPAF). De parking, de inrit of het voetpad waar de machine komt, moet dus het gewicht dragen en is tijdens het werk niet bruikbaar. Staat de machine op de openbare weg, dan is soms een vergunning nodig.

Een hoogwerker voor buitengebruik heeft volgens IPAF doorgaans een maximale windsnelheid van 12,5 m/s, gemeten aan het platform, en op hoogte kan de wind sterker zijn dan op de grond (IPAF). Een glazen luifel, een atrium of een lichtstraat haal je alleen als de machine er dicht genoeg bij kan.

Hoe werkt een gondel aan een gevelonderhoudsinstallatie (BMU)?

Een gondel hangt aan een gevelonderhoudsinstallatie of BMU (building maintenance unit), een vaste installatie op het dak die de gondel langs de gevel laat zakken. De glazenwasser staat in de gondel en werkt de gevel baan per baan af.

Beneden is er weinig nodig: alleen de zone onder de gondel wordt afgebakend. De installatie moet wel bij het ontwerp van het gebouw voorzien zijn, en ze vraagt zelf onderhoud en keuringen. De Europese norm EN 1808 legt de veiligheidseisen vast voor hangende toegangsinstallaties, vaste en tijdelijke, met ontwerpberekeningen, stabiliteitscriteria, onderzoeken en testen. De norm omvat ook de rails en de bevestigingen aan de draagstructuur van het gebouw (BSI).

Glas buiten de gevel waarvoor de gondel ontworpen is, zoals een luifel boven de ingang, een atrium of een glazen dak, bereikt hij meestal niet.

Wanneer mag touwtechniek voor glasbewassing?

Touwtechniek, met glazenwassers die aan touwen langs de gevel zakken, is in België voor systematisch of herhaald werk in principe verboden. Het mag alleen als de risicoanalyse aantoont dat een veiliger arbeidsmiddel onmogelijk of gevaarlijker is, of als het opstellen daarvan meer risico geeft dan het werk zelf.

Wordt touwtechniek toegelaten, dan legt de Codex strikte voorwaarden op. Het systeem heeft minstens twee afzonderlijk verankerde lijnen, een werklijn en een veiligheidslijn, en de werknemer draagt een harnas met een valbeveiliging die meebeweegt. Niemand werkt alleen, de werknemers krijgen een specifieke opleiding die ook redding omvat, en een bevoegd persoon houdt toezicht (artikels IV.5-16 tot IV.5-18 van de Codex). Het dak heeft verankeringspunten nodig die sterk genoeg zijn. Schuin of horizontaal glas, zoals een atrium, is met touwen vaak moeilijk te bereiken.

Wat kan een drone, en waar stopt hij?

Bij een drone werkt niemand op hoogte: de piloot staat op de grond en de drone brengt het water tot bij het glas. Hij bereikt ook luifels, atriums en glazen daken, maar hij heeft duidelijke grenzen.

Omdat een reinigingsdrone sproeit, valt hij in de specifieke categorie. De FOD Mobiliteit noemt "je verspreidt producten" als voorbeeld, en de operator heeft dan een verklaring volgens een standaardscenario of een exploitatievergunning nodig (FOD Mobiliteit).

Bij regen of te veel wind vliegt een drone niet. Hij wast alleen de buitenkant van het glas. Zware korsten vragen vaak een aanpak van dichtbij, en bomen of kabels vlak bij de gevel kunnen een vlucht moeilijk maken. Hoe een drone precies werkt, lees je in hoe ramen wassen met een drone werkt.

Hoe vergelijk je offertes voor glas op hoogte?

Vergelijk de volledige opzet van een beurt: de machines, de vergunningen, de afsluitingen en de tijd dat een deel van het gebouw niet bruikbaar is.

Bij een hoogwerker horen daar het transport van de machine, de bezetting van de parking of de straat en soms een vergunning bij, en dat bij elke beurt opnieuw. Bij een gondel tellen het onderhoud en de keuringen van de installatie mee. Bij touwtechniek vraag je naar de risicoanalyse die het gebruik verantwoordt. Bij een drone vraag je onder welke verklaring of vergunning de operator vliegt en hoe hij de planning aanpast als het weer niet meezit.

Veelgestelde vragen