Drone-inspectie van een gebouw: wat zie je wel en wat niet?

Een drone komt dicht bij een gevel of een dak zonder dat er een steiger, een hoogwerker of iemand op het dak nodig is. Dat maakt een inspectie sneller te organiseren, maar het verandert niets aan wat een camera kan zien. Hieronder lees je wat een drone-inspectie van een gebouw toont, waar de grenzen liggen en wanneer je ze beter combineert met iemand ter plaatse.

Wat toont een visuele drone-inspectie van gebouwen?

Alles wat van buitenaf zichtbaar is, van dichtbij en vanuit hoeken die je vanaf de grond niet haalt. De basis is een gewone camera (RGB) die foto's en video maakt.

Op gevels gaat het om scheuren, afgebrokkelde stenen of pleisterwerk, beschadigde gevelbekleding en verkleuringen die op vocht kunnen wijzen. Op daken kijk je naar de dakbedekking, de opstanden en dakranden, en naar goten en afvoeren die verstopt raken. Bij voegen en aansluitingen zie je open of uitgedroogde voegen, kitvoegen rond ramen en de overgang tussen gevel en dak. Ook gevelplaten, profielen of installaties die los zitten en kunnen vallen, vallen op.

Op zonnepanelen toont een visuele inspectie gebroken glas, zware vervuiling, losse bekabeling en nesten onder de panelen. Hoeveel vervuiling de opbrengst kost en hoe vaak reinigen zinvol is, lees je in hoe vaak je zonnepanelen reinigt.

Wat voegt thermografie met een drone toe?

Een warmtecamera maakt temperatuurverschillen zichtbaar die je met het blote oog niet ziet. Dat helpt om warmteverlies, isolatieproblemen en vocht op te sporen, maar alleen als de omstandigheden goed zijn.

Buildwise, het Belgische onderzoekscentrum voor de bouw, beschrijft hoe een thermische camera infraroodstraling registreert en omzet in een beeld waarin elke pixel een temperatuurwaarde heeft. Het noemt als toepassingen onder meer warmteverlies, vocht- en infiltratieproblemen en inspecties op hoogte met drones van daken, gevels en zonnepanelen (Buildwise).

De Carbon Trust somt de voorwaarden op voor een betrouwbare opname van de gebouwschil: een temperatuurverschil tussen binnen en buiten van minstens 5 °C en meestal 10 °C, geen zon op het oppervlak voor en tijdens de opname, geen neerslag, en weinig wind. Daarom gebeuren zulke opnames vaak in het donker of vroeg in de ochtend, en wordt dikwijls aangeraden ze in de winter te doen. De organisatie wijst er ook op dat buiten meestal enkel kwalitatieve thermografie betrouwbare resultaten geeft, en dat het lezen van de beelden de nodige kennis en ervaring vraagt (Carbon Trust).

Waarom glas en metaal het beeld vertekenen

Materialen zoals baksteen en pleister stralen hun eigen warmte goed uit, glas en metaal veel minder. Zulke materialen weerkaatsen de temperatuur van hun omgeving, zoals een spiegel (Carbon Trust). Volgens camerafabrikant Teledyne FLIR is een nauwkeurige temperatuurmeting onwaarschijnlijk als die emissiviteit onder 0,5 ligt, en zit gepolijst metaal zoals koper of aluminium meestal onder 0,10 (Teledyne FLIR). Op een glazen gevel of een metalen dak zie je op een warmtebeeld dus vaak de lucht of een buurgebouw, eerder dan het materiaal zelf.

Voor zonnepanelen bestaat er een eigen technische specificatie, IEC TS 62446-3. Die beschrijft de thermografische inspectie van panelen en installaties in werking, met eisen voor de apparatuur, de omgevingsomstandigheden, de werkwijze, het rapport en de kwalificatie van wie de inspectie uitvoert (IEC).

Wat kan een drone niet zien?

Alles wat achter het oppervlak zit, alles wat een berekening vraagt en alles waarvoor je iets moet aanraken. Een drone is een camera op afstand en meet niets aan de constructie.

Een camera ziet niet in een spouwmuur, onder de dakbedekking of achter gevelplaten. Een warmtecamera meet de straling van het oppervlak, dus een probleem erachter wordt pas zichtbaar als het de temperatuur van de buitenkant verandert. Een drone geeft ook geen stabiliteitsberekening: hij toont waar een scheur zit en hoe ze eruitziet, maar of ze de stabiliteit van het gebouw raakt, beoordeelt een ingenieur of architect. En proeven met de hand, zoals aan een bevestiging trekken, op pleisterwerk kloppen, een voeg openmaken of een staal nemen, kan een drone niet.

Hoe worden de bevindingen gerapporteerd?

In een goed rapport hoort elke foto bij een plek op de gevel of het dak, met een korte, feitelijke beschrijving van wat er te zien is. Zo weet een aannemer of ingenieur meteen waar hij moet gaan kijken.

Wat telt, is dat elke bevinding gelokaliseerd is, dat de beschrijving zegt wat er te zien is zonder conclusies te trekken die de beelden niet dragen, en dat duidelijk is wat eerst aandacht vraagt. Wie een gebouw regelmatig laat inspecteren, wil bovendien dezelfde plek over de jaren kunnen vergelijken. Vervuiling die uit de inspectie blijkt, kan de basis zijn voor een gerichte reiniging; hoe dat met een drone gebeurt, lees je in hoe drone-reiniging werkt.

Wanneer combineer je een drone-inspectie met touwtechniek of een hoogwerker?

Wanneer een bevinding moet worden aangeraakt, gemeten of hersteld. De drone toont waar je moet kijken, iemand ter plaatse bevestigt het.

Een typisch traject begint met een drone-inspectie van het hele gebouw. Een cordist of hoogwerker komt daarna enkel waar een loszittend element, een scheur of vocht nader onderzoek vraagt, zodat toegang op hoogte beperkt blijft tot de zones die het nodig hebben.

Welke regels gelden voor een drone dicht bij een gebouw?

Dat hangt af van de categorie waarin de vlucht valt. In de open categorie gelden strikte afstanden tot mensen en bebouwde zones; wie daarbuiten vliegt, valt onder de specifieke categorie.

Volgens EASA blijft een vlucht in de open categorie onder 120 meter. In subcategorie A2 houd je met een drone van klasse C2 30 meter horizontale afstand van onbetrokken personen (5 meter met de lagesnelheidsmodus), en in A3 150 meter van onbetrokken personen en bebouwde zones (EASA, open categorie). Een vlucht buiten die grenzen valt onder de specifieke categorie (EASA, specifieke categorie). In België vraagt die, afhankelijk van de vlucht, een verklaring op basis van een standaardscenario, een operationele vergunning of een LUC-certificaat, via de FOD Mobiliteit en Vervoer (FOD Mobiliteit).

Veelgestelde vragen